Dakbayan (Pilipinas): Difference between revisions

m
r2.7.3) (Robot: Binabago ang ilo:Dagiti siudad iti Pilipinas upang maging ilo:Dagiti siudad ti Pilipinas; Kosmetiko pagbabago
m (r2.7.3) (robot Gimodipikar: bcl:Syudad kan Filipinas)
m (r2.7.3) (Robot: Binabago ang ilo:Dagiti siudad iti Pilipinas upang maging ilo:Dagiti siudad ti Pilipinas; Kosmetiko pagbabago)
Ang [[Dakbayan sa Quezon]] sa [[Metro Manila]] ang labing daghag tawo sa mga dakbayan sa Pilipinas. Kini may residente nga molapas sa duha ka milyon. Ang [[Dakbayan sa Davao]] ang labing dako kon langyab ang hisgotan; kini may labaw sa 2,500 ka kilometro kuwadrado.
 
== Pangamhanan sa dakbayan ==
Sumala sa [[Kodigo sa Lokal nga Pangamhanan]] (''Local Government Code'') ang usa ka dakbayan may awtonomiya gikan sa nasodnong kagamhanan sa Pilipinas. Ang mga dakbayan mahimong mopakanaog og mga palisiya ug mga lokal nga balaod gitawag ordinansa. Mahimo usab kining mosulod sa mga transaksiyon pinaagi sa iyang pinili ug ubang mga opisyal.
 
Ang konseho sa dakbayan gipadagan sa bise-mayor, apan dili siya makabotar gawas kon adunay tabla. Ang mga ordinansa nga ipapasar sa konseho mahimong aprobahan o i[[beto]] sa mayor. Kon kini maaprobahan kini mahimong balaod. Kon sulod sa napulo ka adlaw ang mayor dili moaprobar apan dili usab mobeto sa usa ka proposal sa konseho, ang proposal konsiderahong gipirmehan ug gitugotan sa mayor. Kon kini ibeto, ipadala kini pagbalik sa konseho. Ang konseho mahimong mo-''override'' sa beto sa mayor pinaagi sa pagbotar sa 2/3 sa iyang mga miyembro.
 
== Klasipikasyon ==
=== Base sa relasyon ngadto sa lalawigan ===
Ang mga ''chartered city'' may kaugalingong [[tsarter]] ug independente sa lalawigan diin sila kanhi (dihang lungsod pa) nahisakop. Sila may kaugalingong representante o mga representante sa [[Kongreso (Pilipinas)|Kongreso]] (usa sa matag 250,000 ka mga botante). Ang mga botante sa maong dakbayan dili mobotar og usa ka gobernador, ang hepeng ehekutibo sa lalawigan. Ang [[Dakbayan sa Sugbo]] usa ka pananglitan sa dakbayan nga may kaugalingong tsarter.
 
May mga komponent nga dakbayan usab nga dili makabotar alang sa gobernador sa lalawigan. Ang pananglitan niini mao ang [[Dakbayan sa Ormoc]], nga bisan sakop sa ikaupat nga distrito kongresiyonal sa [[Lalawigan sa Leyte]] (uban sa mga lungsod sa [[Albuera, Leyte|Albuera]], [[Kananga, Leyte|Kananga]], [[Merida, Leyte|Merida]] ug [[Isabel, Leyte|Isabel]]) dili makabotar alang sa gobernador sa lalawigan.
 
=== Base sa kita ===
{| class="wikitable"
! Klase || Kita
|}
 
=== Labing urbanisadong dakbayan ===
Kon ang usa ka dakbayan may dili mokubos 200,000 ka molupyo (sumala sa sertipikasyon gikan sa [[Nasodnong Opisina sa Estadistika]]) ug kita sa miaging tuig nga dili mokubos sa P50,000,000 (base sa mga presyo sa tuig [[1991]] ug sumala sa sertipikasyon sa tesorero sa dakbayan) kini tawgong ''labing urbanisadong dakbayan''.
 
== Liga sa mga Dakbayan sa Pilipinas ==
Ang Liga sa mga Dakbayan sa Pilipinas (''League of Cities of the Philippines'') usa ka de-negosyong organisasyon nga pribado. Kini dili ahensiya sa kagamhanan sa Pilipinas. Kini napundok sa tuig [[1988]] ug sa kasamtangan sakop niini ang tanang 117 ka dakbayan sa Pilipinas. Ang katuyoan sa organisasyon mao ang koordinasyon sa mga paninguha alang sa kalamboan sa pagdumala ug sa lokal nga awtonomiya ug sa pagsuhid sa mga isyu sama sa preserbasyon sa kalikopan ug kalamboan sa mga publikong mehoras.
 
== Talaan sa mga dakbayan ==
* [[Talaan sa mga dakbayan sa Pilipinas binase sa gidaghanon sa molupyo]]
* [[Talaan sa mga dakbayan sa Pilipinas (alpabetikal)]]
* [[Talaan sa mga dakbayan sa Pilipinas binase sa lalawigan]]
 
== Tan-awa usab ==
* [[Talaan sa mga dakbayan ug mga lungsod sa Pilipinas]]
** [[Talaan sa mga dakbayan ug mga lungsod sa Pilipinas diin gitabi ang Binisayang Sinugboanon]]
 
== Mga sumpay sa gawas ==
* {{en icon}} ''[http://www.lcp.org.ph League of Cities of the Philippines (LCP)]''
* {{en icon}} ''[http://www.cleancities.net/ Philippine Clean Cities Project]''
* {{en icon}} ''[http://www.citymayors.com/government/philippines_government.html CityMayors.com article]''
* {{en icon}} ''[http://www.world-gazetteer.com/s/p_ph.htm Location map of the largest cities (World Gazeteer)]'' (medyo may mga sipyat)
]
 
[[CategoryKategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Pilipinas| ]]]
 
[[bcl:Syudad kan Filipinas]]
[[fr:Listes des villes des Philippines par province]]
[[hu:A Fülöp-szigetek városai]]
[[ilo:Dagiti siudad ititi Pilipinas]]
[[it:Città delle Filippine]]
[[ja:フィリピンの都市の一覧]]
139,594

edits