Ablihi ang meyn nga menu

Ang lalawigan usa ka yunit sa lokal nga pangagamhanan sa Pilipinas. May 79 ka lalawigan sa nasod. Ang matag lalawigan gitibuok sa mga dakbayan ug mga lungsod. Ang Rehiyon sa Nasodnong Kapital, nga naglakip sa kapital nga dakbayan (Dakbayan sa Manila), wala giorganisa ngadto sa mga lalawigan.

Ang mga lalawigan gipundok ngadto sa 17 ka mga rehiyon base sa heyograpikal, kultural, ug etnolohikal nga mga karakteristik. Ang napulog upat ning maong mga rehiyon gihatag numero sumala sa ilang pagkasunod-sunod gikan sa amihanang bahin sa nasod ngadto sa habagatan. Ang tulo nga walay numero mao ang Rehiyon sa Nasodnong Kapital, Administratibong Rehiyon sa Kordilyera, ug ang Awtonomong Rehiyon sa Muslim Mindanao.

Alang sa katuyoan sa representasyon sa Kongreso, ang lalawigan nabahin ngadto sa mga distrito kongresiyonal. Ang matag dakbayan ug lungsod nahisakop sa usa ning maong mga distrito. Ang usa ka kongresman morepresentar sa iyang distrito didto sa Ubos nga Balay-Balaoranan.

Kagamhanan sa lalawiganUsba

Ang kagamhanan sa lalawigan may mga sangang ehekutibo ug lehislatibo. Ang mga korte sa usa ka lalawigan adto manubag sa Korte Suprema ug dili sa lalawigan mismo.

EhekutiboUsba

Ang kagamhanan sa lalawigan gipamunoan sa gobernador. Ubos sa gobernador anaa ang lain-laing departamento sa lalawigan.

Ang gobernador pilion alang sa termino nga mokabat og tulo ka tuig. Ang usa ka tawo mahimong mapili nga gobernador sulod lamang sa tulo ka sunod-sunod nga higayon.

Ang ehekutibong sanga sa kagamhanan sa lalawigan may koordinasyon sa Pamuno Nasod sa Republika pinaagi sa nasodnong Departamento sa Interyor ug Lokal nga Pangagamhanan.

LehislatiboUsba

Ang matag distrito kongresiyonal sa lalawigan may duha ka representante sa hunta probinsiyal. Ang hunta probinsiyal may ex-officio usab nga mga miyembro: ang pamuno sa Asosasyon sa mga Kapitan sa Baranggay, ang pamuno sa lalawigan sa Liga sa mga Konsehal sa Pilipinas, ug ang pamuno sa Pederasyon sa mga Konseho sa Kabatan-onan.

Ang mga representante gikan sa matag distrito botaran sa mga botante sa lalawigan, samtang ang mga miyembrong ex-officio pinaagi sa ilang kaugaling mga organisasyon.

Mga ngalan sa lalawiganUsba

Daghan sa mga lalawigan ginganlan base sa mga heyograpikong karakteristik sama sa mga sapa ug mga pulo, samtang may pipila usab nga gingalan alang sa mga tawo o indibiduwal.

May mga lalawigan usab nga may Kinatsila o Iningles nga direksiyon sa ilang ngalan: Negros Occidental ug Negros Oriental, Northern Leyte ug Southern Leyte.

Talaan sa mga lalawigan sa PilipinasUsba

Lalawigan Kapital Rehiyon Molupyo Langyab (km²) Densidad
(matag km²)
Abra Bangued CAR 209,491 3,975.6 52.7
Amihanang Agusan Cabadbaran Rehiyon XIII 552,849 2,590.0 213.5
Habagatang Agusan Prosperidad Rehiyon XIII 559,294 8,966.0 62.4
40px Aklan Kalibo Rehiyon VI 451,314 1,817.9 248.3
40px Albay Dakbayan sa Legazpi Rehiyon V 1,090,907 2,552.6 427.4
40px Antique San Jose Rehiyon VI 471,088 2,522.0 186.8
40px Apayao Kabugao CAR 97,129 3,927.9 24.7
Aurora Baler Rehiyon III 173,797 3,239.5 53.6
  Basilan Dakbayan sa Isabela ARMM 259,796 1,234.2 210.5
  Bataan Dakbayan sa Balanga Rehiyon III 557,659 1,373.0 406.2
  Batanes Basco Rehiyon II 16,467 209.3 78.7
40px Batangas Dakbayan sa Batangas Rehiyon IV-A 1,905,348 3,165.8 601.9
40px Benguet La Trinidad CAR 582,515 2,655.4 219.4
  Biliran Naval Rehiyon VIII 140,274 555.5 252.5
Bohol Dakbayan sa Tagbilaran Rehiyon VII 1,137,268 4,117.3 276.2
  Bukidnon Dakbayan sa Malaybalay Rehiyon X 1,060,265 8,293.8 127.8
40px Bulacan Malolos Rehiyon III 2,234,088 2,625.0 851.1
Cagayan Dakbayan sa Tuguegarao Rehiyon II 993,580 9,002.7 110.4
Amihanang Camarines Daet Rehiyon V 458,840 2,112.5 217.2
40px Habagatang Camarines Pili Rehiyon V 1,551,549 5,266.8 294.6
  Camiguin Mambajao Rehiyon X 74,232 229.8 323.0
  Capiz Dakbayan sa Roxas Rehiyon VI 654,156 2,633.2 248.4
40px Catanduanes Virac Rehiyon V 215,356 1,511.5 142.5
  Cavite Dakbayan sa Trece Martires Rehiyon IV-A 2,063,161 1,287.6 1,602.3
40px Sugbo Dakbayan sa Sugbo Rehiyon VII 3,356,137 5,088.4 659.6
Walog Kompostela Nabunturan Rehiyon XI 580,244 4,667.0 124.3
40px Cotabato Dakbayan sa Kidapawan Rehiyon XII 958,643 6,569.9 145.9
Amihanang Dabaw Dakbayan sa Tagum Rehiyon XI 743,811 3,463.0 214.8
40px Habagatang Dabaw Dakbayan sa Digos Rehiyon XI 1,905,917 6,377.6 298.8
40px Sidlakang Dabaw Mati Rehiyon XI 446,191 5,164.5 86.4
Kasadpang Dabaw Malita Rehiyon XI 293,780 2,163.45 140.0
Mga Isla sa Dinagat San Jose Rehiyon XIII 126,803 1,036.34 120.0
Sidlakang Samar Borongan Rehiyon VIII 375,822 4,339.6 86.6
40px Guimaras Jordan Rehiyon VI 141,450 604.7 233.9
  Ifugao Lagawe CAR 161,623 2,517.8 64.2
  Amihanang Ilokos Dakbayan sa Laoag Rehiyon I 514,241 3,399.3 151.3
  Habagatang Ilokos Dakbayan sa Vigan Rehiyon I 594,206 2,579.6 230.3
  Iloilo Dakbayan sa Iloilo Rehiyon VI 1,925,002 4,719.4 407.9
  Isabela Ilagan Rehiyon II 1,287,575 10,664.6 120.7
  Kalinga Tabuk CAR 174,023 3,119.7 55.8
  La Union San Fernando Rehiyon I 657,945 1,493.1 440.7
  Laguna Santa Cruz Rehiyon IV-A 1,965,872 1,759.7 1,117.2
  Habagatang Lanaw Tubod Rehiyon X 758,123 3,092.0 245.2
Amihanang Lanaw Dakbayan sa Marawi ARMM 800,162 3,872.9 206.6
  Leyte Dakbayan sa Tacloban Rehiyon VIII 1,592,336 5,712.8 278.7
  Maguindanao Shariff Aguak ARMM 801,102 4,900.1 163.5
  Marinduque Boac Rehiyon IV-B 217,392 959.3 226.6
  Masbate Dakbayan sa Masbate Rehiyon V 707,668 4,047.7 174.8
  Kasadpang Misamis Dakbayan sa Oroquieta Rehiyon X 486,723 1,939.3 251.0
  Sidlakang Misamis Dakbayan sa Cagayan de Oro Rehiyon X 1,126,215 3,570.0 315.5
  Probinsyang Bukiron Bontoc CAR 140,439 2,097.3 67.0
  Kasadpang Negros Dakbayan sa Bacolod Rehiyon VI 2,565,723 7,926.1 323.7
  Sidlakang Negros Dakbayan sa Dumaguete Rehiyon VII 1,126,061 5,402.3 208.4
  Amihanang Samar Catarman Rehiyon VIII 500,639 3,498.0 143.1
40px Nueva Ecija Dakbayan sa Palayan Rehiyon III 1,659,883 5,284.3 314.1
  Nueva Vizcaya Bayombong Rehiyon II 366,962 3,903.9 94.0
  Kasadpang Mindoro Mamburao Rehiyon IV-B 380,250 5,879.9 64.7
Sidlakang Mindoro Dakbayan sa Calapan Rehiyon IV-B 681,818 4,364.7 156.2
  Palawan Dakbayan sa Puerto Princesa Rehiyon VI 755,412 14,896.3 50.7
  Pampanga Dakbayan sa San Fernando Rehiyon III 1,882,730 2,180.7 863.4
  Pangasinan Lingayen Rehiyon I 2,434,086 5,368.2 453.4
  Quezon Dakbayan sa Lucena Rehiyon IV-A 1,679,030 8,706.6 192.8
40px Quirino Cabarroguis Rehiyon II 148,575 3,057.2 48.6
40px Rizal Dakbayan sa Antipolo Rehiyon IV-A 1,707,218 1,308.9 1,304.3
  Romblon Romblon Rehiyon IV-B 264,357 1,355.9 195.0
  Samar Catbalogan Rehiyon VIII 641,124 5,591.0 114.7
  Sarangani Alabel Rehiyon XII 410,622 2,980.0 137.8
  Siquijor Siquijor Rehiyon VII 81,598 343.5 237.5
40px Sorsogon Dakbayan sa Sorsogon Rehiyon V 650,535 2,141.4 303.8
  Habagatang Cotabato Dakbayan sa Koronadal Rehiyon XII 1,102,550 4,489.0 245.6
  Habagatang Leyte Dakbayan sa Maasin Rehiyon VIII 360,160 1,734.8 207.6
Sultan Kudarat Isulan Rehiyon XII 586,505 4,714.8 124.4
  Sulu Jolo ARMM 619,668 1,600.4 387.2
  Amihanang Surigao Dakbayan sa Surigao Rehiyon XIII 481,416 2,739.0 175.8
  Habagatang Surigao Tandag Rehiyon XIII 501,808 4,552.2 110.2
  Tarlac Dakbayan sa Tarlac Rehiyon III 1,068,783 3,053.4 350.0
Tawi-Tawi Panglima Sugala ARMM 322,317 1,087.4 296.4
  Zambales Iba Rehiyon III 627,802 3,714.4 169.0
  Amihanang Zamboanga Dakbayan sa Dipolog Rehiyon IX 823,130 6,618.0 124.4
  Habagatang Zamboanga Dakbayan sa Pagadian Rehiyon IX 1,437,941 4,964.1 289.7
Zamboanga Sibugay Ipil Rehiyon IX 497,239 3,087.9 161.0

Pahibalo 1: Niadtong Pebrero 20, 1995, milusot ang usa ka balaodon nga nagbuak sa Isabela ngadto sa Isabela del Norte ug Isabela del Sur, apan ang maong pagbahin wala gayod mahitabo. Pahibalo 2: Niadtong Enero 3, 1986, natibuok ang Negros del Norte gikan sa Negros Occidental. Ang pagkahimo niini gideklarang dili pinasubay sa konstitusyon niadtong Hulyo 11, 1986, ug kini giwagtang pagka Agosto 18, 1986.

Tan-awa usabUsba

Mga reperensiyaUsba

Mga sumpay sa gawasUsba