Wikipedia:Piniling artikulo/Marso, 2008

Si Napoleon I sa saninang imperyal.

Si Napoleon I (Agosto 15, 1769 - Mayo 5, 1821), (natawo isip Napoleone di Buonaparte apan giilisa'g Napoleon Bonaparte), usa ka militar ug politikal nga lider sa Pransya. Dako ang iyang nausab sa modernong Kasaysayan sa Uropa, ug sa pamaagi sa pakiggubat. Siya usa ka heneral sa Rebolusyong Pranses, tigdumala sa Pransya isip Unang Konsul sa republikang Pranses, Emperador sa Pransya, Hari sa Italya, Tigpatunga sa Kompederasyong Swiso, ug Protektor sa Kompederasyon sa Rin.

Natawo siya sa Corse, ug nagbansay sa Pransya isip opisyal alang sa artileriya. Siya unang naila isip heneral sa Rebolusyong Pranses. Sa ulahing 1799, mipahigayon siya'g usa ka kudeta, ug gitudlo ang iyang kaugalingon isip Unang Konsul sa Pransya, ug human ang lima ka tuig nahimong Emperador sa Pransya. Sa unang dekada as siglo 19 nakiggubat siya sa mga gamhanang nasod sa Uropa, diin nadominar niya ang kontinental nga Uropa sa pipila ka kadaogan. Sa nasod nga iyang nabuntog, iyang gibutang sa mga dagkong pwesto niini ang pipila ka higala ug paryente.

Ang kapildihan sa iyang pagsulong sa Rusya niadtong 1812 nakapausab sa tuyok sa gubat. Si Napoleon mibiya sa gahom niadtong Abril 1814, diin siya mipahiklin didto sa isla sa Elba. Nakabalik siya sa Pransya ug misaka sa gahom sulod sa Usa ka Gatos ka Adlaw. Apan napildi na usab siya sa kataposang higayon sa Sangka sa Waterloo niadtong Hunyo 18, 1815. Iyang gigugol ang nahibiling unom ka tuig sa iyang kinabuhi ilawom sa pagtan-aw sa mga Briton didto sa isla sa Santa Elena sa Kadagatang Atlantiko...

Uban pang artikulong napili...