Dakbayan sa Davao

lungsod sa Pilipinas
Alang sa Rehiyon, tan-awa/adtoa ang Davao.

Ang Dakbayan sa Dabaw (Tinagalog: Lungsod ng Dabaw; Iningles: City of Davao) usa sa mga mahinungdanong dakbayan sa tibuok Pilipinas ug mao kini ang de facto nga kaulohang dakbayan sa Mindanao. Mao kini ang kinadak-ang dakbayan sa Pilipinas sumala sa luna, nga aduna'y 2444 ka kilometro kuwadrado. Ang iyang tugpahanan ug pantalan usa sa pinaka-busy sa habagatang Pilipinas.

Davao, 2013
Timailhan
Tatak

Usa kini ka makinaugalingong dakbayan (dili sakop sa pamalaod sa lalawigan) apan iuban sa Davao del Sur sa mga rehiyonal ug estadistikang klasipikasyon. Ang dakbayan mao 'sab ang sentrong rehiyonal sa Rehiyon sa Dabaw (Region XI). Ang postal pang-kodigo mao ang 8000.

Binisayang Sinugboanon ang lumadnong pinulongan sa mayoriyang manlulupyo niining dakbayan. Sukad niadtong 2020, aduna'y populasyon nga 1,776,949 ka tawo ang dakbayan.

GinikananUsba

Aduna'y mga lokal nga magsasaysay nga nag-ingon nga ang pulong “Dabaw” gikan sa ponolohikanhong panagsagol sa pulong sa tulo ka pundok sa mga lumadnong Bagobo nga nagatumbok sa suba nga ginatawag pud og "Ilog Dabaw" karon. Alang sa mga lumad nga Obo, "Davoh" ang ngalan sa suba nga nadagayday paingon sa gitawag karon og "Gulpo sa Dabaw", samtang ang "Dahwaw" kun "Davau" mao ang ngalan sa mga Clatta o Guianga nga lumad sa suba. Ang "Dabu" mao ang ngalan sa suba alang sa lumadnong Tagabawa; apan, ang “dabu” mao usab ang ngalan nga gihatag sa mga dapit nga nahimutangan sa ibabaw nga bahin sa tampi sa suba. Kon may mangutana sa mga lumad kon asa sila paingon, ang kasagarang tubag kay “davoh” samtang nagdeterminar sa pagpanudlo paingon sa lungsod. Ang pulong nga "Dahwaw" nagatumobok usab sa usa ka dapit diin gibaligya sa mga lumad ang ilahang produkto gikan sa kalasangan baylo sa asin o uban pang produkto.

Kasaysayan / KaagiUsba

Panahon sa wala pa nasakopanUsba

Ang dakbayan sa Dabaw kay usa ka lasang nga gipuy-an sa mga Lumad sama sa Bagobo ug Matigsalug, ug sa ubang katawhan sama sa Aeta ug Moro. Ang Davao River gitawag kaniadto og "Tagloc River" sa mga Bagobo ug sa mga Moro nga nagpuyo sa usa ka pamuy-anan duol sa bukana sa suba paingon sa dagat palibot sa gitawag karon og "Bolton Riverside". Niadtong 1543, ang Kinatsilang mga marinero nga gasakay sa mga barko nga gipangunahan ni Ruy Lopez de Villalobos tinuyong naglikay sa usa ka dapit palibot sa Davao Gulf. Tungod sa maong kakuyaw, kini nga bahin sa Mindanao wala maduaw sulod sa gatusan ka tuig. Kining dapita gibilin sulod sa tulo ka gatos ka tuig nga wala'y mga tigpanimpalad nga taga-Uropeo.

Usa ka gingharian nga ginganlag Datu Bago, gihatagan og yuta sa palibot sa Davao Gulf gikan sa Sultan sa Maguindanao alang sa pagtabang sa pagpakig-away batok sa mga Kinatsila sa ulahing bahin sa napuloan-1700. Gikan siya sa usa ka dapit sa Maguindanao. Mibalhin siya sa maong dapit niadtong 1800 ug, sa pagpatuo sa mga Bagobo ug sa ubang mga pundok nga mulupuyo didto nga siya usa ka gamhanang pamuno, iyang gidumalaan ang tibuok dapit sa Davao Gulf. Niadtong tuig 1830 iyang gitukod ang kuta sa Pinagurasan (labing nailhan karon nga Bangkerohan Public Market). Mao kini ang iyang kaulohan. Ang pinuy-anan sa Pinagurasan mitubo gikan sa usa ka kuta diin si Datu Bago makatigom sa iyang mga kakusog, ug sa kadugayan nahimo nga usa ka dakbayan kon asa ang tanan mitapok alang sa patigayon. Niadtong 1843, gipurongpurongan ni Datu Bago ang sultan sa iyang gingharian ug ang mga dependensya niini sa Davao Gulf sa iyang mga sakop, diin ang Pinagurasan mao'y kaulohan. Ang iyang gingharian giilisan og ngalan nga "Sultanate of Davao", nga karon managsama ang tiil sa mga sultanato sa Maguindanao ug Sulu, nga kinsa nakig-alyansa batok kaniya.

Panahon sa mga EspanyolUsba

Misugid ang mga Kinatsila sa pagsuhid sa Gulpong Dabaw sa sayong bahin sa ika-16 nga gatosay. Bisan pa, ang impluwensyahan gikan sa Espanya sa rehiyong Dabaw wala mahinungdanon hangtod sa 1842, sa dihang ang Heneral-Kinatsila nga si Narciso Clavería nagmando sa kolonisasyon sa rehiyon sa Gulpong Dabaw, lakip na ang kasamtagang dakabayang Dabaw, alang sa purongpurong sa Espanya. Kini miabut human sa pagkawala sa ilang mga kolonya sa Amerika gikan sa napuloan-1820 ngadto sa napuloan-1830. Kining pagkawala sa yuta ug salapi nakapahimo sa Espanya nga dili makabayad alang sa nahabili'ng mga kolonya, ug nawad-an sa kontrol ang Madrid kanila. Nagapasabot kini nga ang mga daa'ng opisyal sa Pilipinas kinahanglang mangitag paagi aron madugangan ang buhis nga gibayad sa mga lumad. Tungod kay gamay ra ang nahimo sa Mindanao sa paagi sa buhis, gisugdan kini sa kagamhanang kolonyal sa Pilipinas sa paglaum nga makakuha og daghang salapi.

Kahubitan sa yutaUsba

Ang Dakbayan sa Davao nahimutang 946 ka kilometro (588 mi) habagatan-sidlakan sa Manila pinaagi sa yuta, ug 971 ka kilometro (524 nmi) sa dagat. Ang Dakbayan nahimutang sa amihanan-kasadpang baybayon sa Bung-aw sa Dabaw sa habagatan-sidlakang Mindanao, atbang sa Pulo sa Samal.

TopograpiyaUsba

 
Mouth of the Davao River in Talomo District
 
Apo Sandawa, mao ang kinatas-ang bukid sa Pilipinas.

Naglangkob kini og 2,443.61 ka kilometro kwadrado (943.48 sq mi) ang dakbayan sa Dabaw. Ang maong dapit kay kabungtoran sa kasadpan (distrito sa Marilog) ug nidagayday paingon ngadto sa habagatan-sidlakang baybayon. Ang Mount Apo National Park giablihan niadtong 1936 ni Pamuno-Nasod Manuel L. Quezon aron mapanalipdan ang mga tanom ug mananap gikan sa maong dapit. [1]

Ang Davao River mao ang nag-unang agianan sa tubig sa dakbayan. Ang suba nag-agos sa usa ka dapit nga 1,700 ka kilometro kwadrado (660 sq mi), sugod sa usa ka lungsod sa San Fernando, Bukidnon. Ang bukana sa suba nahimutang sa Barangay Bucana sa Distrito sa Talomo.

GeolohiyaUsba

Ang dakbayan nahimutangan sa Singsing sa Kalayo sa Pasipiko, kon asa kanunay mahitabo ang mga linog. Hinuon, gamay ra ang nasinati nga linog sa Davao ug kadaghanan niini ginagmay. Ang Apo Sandawa kay usa ka natulog nga bulkan, 40 ka kilometro (25 mi) sa habagatan-kasadpan sa maong dakbayan.

KatawhanUsba

 
Ang dakbayan sa ibabaw
 
Ang panglantaw sa kahanginan sa dakbayang Davao
Kamulupyoang Sensus sa Dakbayan sa Davao
TuigKam.±% p.a.
1903 8,560—    
1918 21,538+6.34%
1939 95,546+7.35%
1948 111,263+1.71%
1960 225,712+6.07%
TuigKam.±% p.a.
1970 392,473+5.68%
1975 484,678+4.32%
1980 610,375+4.72%
1990 849,947+3.37%
1995 1,006,840+3.22%
TuigKam.±% p.a.
2000 1,147,116+2.84%
2007 1,366,153+2.44%
2010 1,449,296+2.17%
2015 1,632,991+2.30%
2020 1,776,949+1.68%
Tinubdan: Philippine Statistics Authority[2][3][4][5]

Adunay 1,776,949 ka molupyo ang Dakbayan sa Davao,[6] sumala sa Sensus 2020. Ang Kaulohang Dabaw, lakip pud ang dakbayan isip sentro sa metropolitanong dapit niini, aduna'y 2.77 ka milyon ang mga lumulupyo niadtong 2015, aron mahimong ikatulong kinadaghang populasyon nga kaulohang dapit niini sa Pilipinas ug labi na sa Mindanao.[7]

KaliwatonUsba

 
Usa ka babayeng Matigsalug

Ang mga lumulupyo sa Dakbayang Dabaw ginatawag sila og mga Davaoeño/Dabawenyo. Ang mga katawhan sa rehiyong Dabaw ginatawag pud sila og Davaoeño. Halos tanan sila mga Bisaya (Ang kadaghanan mga mao'y Sugboanon, ang uban mga Illonggo). Aduna'y pipila usab ka mga lumulupyo nga gikan sa ubang mga dapit ug nagalangkob sa nahabilin sa kamulupyoang lokal. Ang laing pundok gilangkoban sa ubang mga etnikong pundok sa rehiyon, nga ginatawag og "Lumad." Ang lain-laing pundok sa mga Muslim sa dakbayan mao ang Maguindanaon, Maranao, Iranun, Tausug ug ang Sama-Bajau.

PinulonganUsba

Ang Dabawenyong Sinugboanon mao ang labing ginasulti nga pinulongan sa maong dakbayan ug mga lungsod. Ang Iningles mao ang katunga-tungang panudlo sa mga tulunghaan ug kinahanglan kini nga masabtan. Dili lang Sinugboanon, ginasulti pud ang Tagalog, Chavacano, Hiligaynon, Giangan, Kalagan, Tagabawa, Matigsalug, Ata Manobo, Obo, Maguindanao, Maranao, Tausug, Iranun, Sama-Bajau ug ang mga pinulongang dili-Pilipino (Hokkien, Hinapon, Koreano, Indonesyo).

TinuohanUsba

 
Ang San Pedro Cathedral sa maong dakbayan

Kadaghanan sa mga lumulupyo sa dakbayang Dabaw mao'y mga Romano Katoliko, 80% ang populasyon niini. Ang ubang mga relihiyosong pundok, sama sa Iglesia ni Cristo, Miracle Crusade, Kingdom of Jesus Christ ug ang Pentecostal Missionary Church of Christ (4th Watch), 18% ang populasyon niini. Ang mga Seventh-day AdventistUnited Church of Christ in the Philippines, Philippine Independent Church ug ang Baptist mao'y ubang mga Kristohanong pundok. Kadtong wala magsunod sa Kristiyanismo mao'y 2% ang populasyon. Ang mga tawo nga sakop sa ubang mga tinuohan naglakip ang mga Muslim, Sikh ug Hindu.

KagamhananUsba

 
Hawanan sa dakbayan

Sa pagkakaron, ang dakbayan gidumalahan ni "Inday" Sara Duterte, anak ni Rodrigo Duterte, ang pamuno sa Pilipinas.[8] Si Sebastian "Baste" Duterte, ang igsuon ni "Inday" Sara, nidagan usab nga walay kaatbang atol sa miaging Piniliay sa pagka-gamhananon sa Pilipinas niadtong 2019.

Ang dakbayan aduna'y 182 ka mga barangay nga may tulo ka mga distritong lehislatibo. Ang kagamhanan sa dakbayan nangayo og duha pa ka barangay sa kongreso alang sa nagkadakong populasyon niini.

Mga sakop sa Kamara Baha mao sila:

  • Kinaunahang Distrito: Paolo Duterte
  • Ikaduhang Distrito: Vincent Garcia
  • Ikatulong Distrito: Isidro T. Ungab

Mga BarangayUsba

 
Lugaynong mapa alang sa mga distrito sa dakbayan sa Dabaw
Tan-awa usab ang: Talaan sa mga distrito sa Dakbayan sa Dabaw

Ang 182 ka mga barangay sa maong dakbayan gihikay sa tulo ka mga distritong lehislatibo ug napulog-usa ka administratibong mga distrito sa dakbayan.

PagdaginotUsba

 
The Peak, Gaisano Mall

Kabahin ang Dabaw sa East Asian Growth Area (EAGA), usa ka pundok sa kooperasyong pang-ekonomiya sa rehiyon sa Habagatan-sidlakang Asya.

Ang dakbayan giplanohang motubo og 2.53 sulod sa 15 ka tuig.[16] Usa sa mga nakaabot sa Top 100 ang Davao nga napiling bugtong dakbayan sa Pilipinas. [17] Ang Dabaw mao ang kinadak-ang ekonomiya sa dakbayan sa Mindanao. Nag-alagad 'sab ang maong dakbayan nga kinadak-ang lokal nga pang-ekonomiya sa habagatang Pilipinas.[18]

BudayaUsba

 
Kasaulogang Kadayawan, 2018

Salangpotan sa kolonyalismong Espanyol, ang Kristiyanismo mikaylap sa dakbayan. Aduna'y daghang mga simbahan ug mga kapilya. Ang ubang mga templo, mosque ug ubang mga dapit sa pagsimba sa mga relihiyon makita sa palibot sa dakbayan. Nagdala ang mga Katsila kaniadto og tradisyon gikan sa Espanya ngadto sa Pilipinas mga usa ka gatos ka tuig na ang milabay, ug kini nahitabo gihapon karon sa dakbayan. Ang tradisyon mao'y pagpahigayon og kapistahan sa matag baryo matag tuig ug gisaulog kimi pinaagi sa awit ug sayaw. Ginitawag kini og "fiestas". Ang kinadak-ang kasaulogan sa dakbayan mao ang Kadayawan Festival sa sayong bahin sa tunga-tunga sa Agosto. Sa wala pa naksakopan ang Pilipinas, gihimo kini aron sa pagsaulog sa ani. Ang usa ka kasaulogan sa lumadnong mga tribo nga nagapuyo duol sa dakbayan kasamtangang gipahigayon. Daghang mga tribu ang mobisita sa dakbayan niining panahona.

PanakyananUsba

YutaUsba

 
Quezon Boulevard

Ang nag-unang mátang sa pangpublikong transportasyon sa dakbayan mao ang multicab, nga ginatawag pud og dyip (jeepney). Ang mga multicab ug mga dyip modagan sa 82 ka gitakdang mga ruta sa mga pasahero-salakyanan gikan  buntag hangtod sa gabi-i. Ang mga traysikol modagan sa laing mga dalan gawas sa mga nag-unang kadalanan. Ang mga taxi sa maong dakbayan dunay daghang mga ruta. Sa kabukiran, ang mga tawo mogamit og habal-habal nga mga motorsiklo alang sa transportasyon.

DunggoananUsba

Nagadugtong ang mga pantalan sa Dabaw ngadto sa uban pang dagkong mga dakbayan sa Pilipinas. Ang dakbayan aduna'y duha ka dagkong pantalan, mao ang Sasa International Seaport ug Santa Ana Wharf. Ang duha kabahin sa Pantalan sa Dabaw, nga mao ang pinaka-busy nga pantalan sa tibuok Mindanao.[19] Ang pantalan makadawat og mga gipadala gikan sa ubang pulo ug ubang kanasuran/nasod. Nahimutangab kini sa Davao Gulf ug aduna'y duha ka duolan, ang usa sa Pakiputan Strait taliwala sa Dabaw ug kasadpang Samal.

TugpahanUsba

 
Francisco Bangoy International Airport[20]

Tugpahanang Pangkalibutanon sa Franciso Bangoy mao ang nag-unang tugpahanan nga nag-alagad sa dakbayan ug sa rehiyon. Mao kini ang pinaka-busy nga tugpahanan sa Mindanao ug ang ikatulong pinaka-busy sa nasod. Misugod ang Philippine Airlines nagsugod sa ilahang unang serbisyong domestic jet sa dakbayan niadtong tuig 1966. Ang tugpahanan makahimo sa pagdumala sa mga biyahe ngadto sa walo ka panimalaynon ug upat ka kalibutanong padulngan, lakip ang Quanzhou, Manado, Singapore, ug usa ka bag-ong taas nga biyahe paingon ug gikan sa Mindanao.[21]

KapuslánanUsba

DagitabUsba

Ang Davao Light and Power Company, usa ka ikatulo nga kinadak-ang dagitabnong kompanya sa tibuok nasod nga gipanag-iyahan kini sa Aboitiz. Nagasilbi ang kompanya sa mga panginahanglanon sa kuryente sa dakbayan. Ang Barangay Bajada aduna'y kaugalingong planta sa kuryente nga gigama sa natural gas pipeline. Ang laing planta sa kuryente, kini nga aduna'y 300-megawatt nga kapasidad ug gisudlan sa karbon, nahimutangan sa Barangay Toril.

TubigUsba

Ang Davao City Water District mao'y nag-unang suplayer sa tubig sa niining dakbayan.

PanglawasUsba

 
Tebow CURE Hospital

Aduna'y 31 ka mga tambalanan ug mga sentrong medikal ang dakbayan. Dugang pa, ang kapunongang CURE International nga wala'y ganansya nagpadagan og usa ka tambalanan sa dakbayan nga "Tebow CURE Hospital", nga nagahatag kini og piniling siruhiya alanh sa mga bata ug hamtong. Ang ilang nag-unang tumong mao ang pag-ayo sa mga baldadong mga bata nga may mga depekto sa lawas sama sa daot sa tiil, gidukong mga bitiis, uban pang mga pagkadaot sa bukog, wala matambalan nga paso ug daot nga ngabil.[22]

Ang Dakbayang Dabaw aduna'y polisiya nga wala'y pagpanigarilyo sukad niadtong 2002,[23] nga mao ang una palang sa Pilipinas.[24]

BangkaaganUsba

Tan-awa usab ang: Talaan sa mga kolehiyo ug unibersidad sa Dakbayang Dabaw
 
Ateneo de Davao University, 2007

Ang maong dakbayan mao'y kaulohan sa bangkaagan sa Mindanao. Nagahatag ang kagamhanan og gawsnong bangkaagan ug twisyon sa paninugdan ug ikaduhang lebel. Ang mga iskolar sa kagamhanan gikan sa nagkalain-laing dapit sa rehiyon nakadawat usab og gawasnong edukasyon sa balay-kaalam alang sa mga kinatumhaan nga gidumalaan sa kagamhanan sama sa Kinatumhaan sa Pilipinas Mindanao (University of the Philippines Mindanao) ug ang Kinatumhaan sa Habagatan-sidlakang Pilipinas (University of Southeastern Philippines). Kasamtagang may 374 ka elementarya, 107 ka hayskul, ug 46 ka unibersidad kapin ang kining dakbayan.

MedyaUsba

Daghan ang mga medya sa dakbayan. Ang Davao Christian Broadcasting Channel ug Sonshine Media Network International (SMNI) mao'y duha ka pang-relihiyosong media, nga ang ulahi gipanag-iyahan gikan kang Apollo Quiboloy usa ka pamuno sa Kingdom of Jesus Christ.

Ang dakbayan aduna'y kawhaan ug usa ka mga lokal mantalaan-balita nga inadlaw, lakip ang SunStar Davao ug Mindanao Times.

TVUsba

  • 5 Mindanao (Channel 2)
  • ABS-CBN Southern Mindanao (Channel 4)
  • GMA Southern Mindanao (Channel 5)
  • DXMF TeleRadyo (Channel 7)
  • RPN DXKT TeleRadyo (Channel 9)
  • PTV Mindanao (Channel 11)
  • IBC DXML TeleRadyo (Channel 13)
  • SMNI 43
  • RMN DXDC TeleRadyo 45
  • DXOW TeleRadyo 47
  • DXUM TeleRadyo 49

RadyoUsba

AMUsba

  • DXMF 576 kHz
  • DXRP 675 kHz (Philippine Broadcasting Service)
  • DXRD 711 kHz (Sonshine Media Network International)
  • DXRA 783 kHz
  • DXUM 819 kHz (UM Broadcasting Network)
  • DXGO-AM 855 kHz (Pacific Broadcasting System)
  • DXIP-AM 900 kHz (Mareco Broadcasting Network)
  • DXOW 981 kHz (Radio Corporation of the Philippines)
  • DXAM 1017 kHz (Kalayaan Broadcasting System)
  • DXGM 1125 kHz (Radio GMA)
  • DXFE 1197 kHz (Far East Broadcasting Company)
  • DXAB-AM 1296 kHz (Audiovisual Communicators, Inc.)
  • DXAQ-AM 1404 kHz (Sonshine Media Network International)
  • DX__ 1521 kHz (Audiovisual Communicators, Inc.)
  • DX__ 1548kHz (Audiovisual Communicators, Inc.)
  • DXAA-AM 1611 kHz (Mareco Broadcasting Network/Crusaders Broadcasting System)

Kalambigitan sa laing dapitUsba

Tungod sa pag-uswag sa mga langyaw nga dumudúaw, ang mga katawhan gikan sa lain-laing mga dapit nangadto sa pagbisita. Ang Hapon ug Indonesia aduna'y mga Konsulado dinhi. Ang Tsina, Malaysia, ug Palau nagbukas 'sab og mga Konsulado dinhi. Ug, ang Tinipong Bansa aduna'y Konsulado pud dinhi. Ang mga honoraryong mga konsulado gikan sa Czech Republic, Mexico, Austria, Espanya, Timor Leste, Denmark ug Habagatang Korea bag-o lang 'sab natukod sa niining dakbayan.[25][26][27][28][29][30]

Kaubang dapitUsba

Lokal
Kalibutanon
Panaghigalaay'ng mga dakbayan

TalapakisayranUsba

  1. "Proclamation No. 59, s. 1936". Official Gazette of the Republic of the Philippines. Gi-tago sa orihinal niadtong 21 Abril 2019. Gikuha niadtong 21 Abril 2019.
  2. Census of Population (2015). "Region XI (Davao Region)". Total Population by Province, City, Municipality and Barangay. PSA. Gikuha niadtong 20 Hunyo 2016.
  3. Census of Population and Housing (2010). "Region XI (Davao Region)". Total Population by Province, City, Municipality and Barangay. NSO. Gikuha niadtong 29 Hunyo 2016.
  4. Censuses of Population (1903–2007). "Region XI (Davao Region)". Table 1. Population Enumerated in Various Censuses by Province/Highly Urbanized City: 1903 to 2007. NSO.
  5. "Province of Davao del Sur". Municipality Population Data. Local Water Utilities Administration Research Division. Gikuha niadtong 17 Disyembre 2016.
  6. "2020 Census of Population and Housing (2020 CPH) Population and Annual Growth Rates by Province, City, and Municipality - By Region". Metro Manila, Philippines: Philippine Statistics Authority. 7 Hulyo 2021. Gikuha niadtong 8 Hulyo 2021.
  7. "Davao now most populous urban area after Metro Manila". Philippine Daily Inquirer.
  8. Ranada, Pia (Mayo 13, 2019). "Victory for all 3 Duterte children in Davao City". Rappler. Gikuha niadtong Marso 23, 2020.
  9. "Poverty incidence (PI):". Philippine Statistics Authority. Gikuha niadtong 28 Disyembre 2020.
  10. https://psa.gov.ph/sites/default/files/NSCB_LocalPovertyPhilippines_0.pdf.
  11. https://psa.gov.ph/sites/default/files/2003%20SAE%20of%20poverty%20%28Full%20Report%29_1.pdf.
  12. https://psa.gov.ph/sites/default/files/2006%20and%202009%20City%20and%20Municipal%20Level%20Poverty%20Estimates_0_1.pdf.
  13. https://psa.gov.ph/sites/default/files/2012%20Municipal%20and%20City%20Level%20Poverty%20Estima7tes%20Publication%20%281%29.pdf.
  14. https://psa.gov.ph/sites/default/files/City%20and%20Municipal-level%20Small%20Area%20Poverty%20Estimates_%202009%2C%202012%20and%202015_0.xlsx.
  15. "PSA Releases the 2018 Municipal and City Level Poverty Estimates". 15 Disyembre 2021. Gikuha niadtong 22 Enero 2022.
  16. Davao is world's 87th top city – Sunstar Davao
  17. "DAVAO CITY ECONOMIC SITUATIONER 2012" (PDF). Gi-tago sa orihinal (PDF) niadtong 2015-09-23. Gikuha niadtong 2015-01-03.
  18. "DAVAO CITY ECONOMIC SITUATIONER 2012" (PDF). Gi-tago sa orihinal (PDF) niadtong 2015-09-23. Gikuha niadtong 2015-01-03.
  19. "Directory Port of Davao". Gi-tago sa orihinal niadtong 2014-11-06.
  20. "Upgraded Davao City International Airport Is Ready for More Passengers and Bigger Aircraft". Gi-tago sa orihinal niadtong Hulyo 5, 2009.
  21. Perez, Ace June Rell S. (2019-06-18). "Qatar Airways launches Doha-Davao route". SunStar. Gikuha niadtong 2019-10-29.
  22. "Tebow Opens Children's 'Palace of Healing'". CBN News. Gi-tago sa orihinal niadtong 2021-10-30. Gikuha niadtong Mayo 15, 2015.
  23. "WHO Kobe". WHO Kobe.
  24. Inquirer, Philippine Daily. "Davao City lauded for smoking ban". Philippine Daily Inquirer.
  25. "About the Embassy | Embassy of the Czech Republic in Manila". Mzv.cz. Gikuha niadtong 7 Septiyembre 2010.
  26. "Consulate of Mexico in Davao City, Philippines". Embassypages.com. Gikuha niadtong 25 Pebrero 2018.
  27. "Consulate of Austria in Davao City, Philippines". Embassypages.com. Gikuha niadtong 25 Pebrero 2018.
  28. "Consulate of Denmark in Davao City, Philippines". Embassypages.com. Gikuha niadtong 25 Pebrero 2018.
  29. "Consulate of Spain in Davao City, Philippines". Embassypages.com. Gikuha niadtong 25 Pebrero 2018.
  30. "Consulate of Timor-Leste in Davao City, Philippines". Embassypages.com. Gikuha niadtong 25 Pebrero 2018.
  31. "Duterte signs 'sister city' deal with Bacoor". CNN Philippines.
  32. "20 sister cities pledge to fortify ties with Baguio". Baguio Midland Courier.
  33. Leonen, Julius (27 Hunyo 2018). "Marikina inks sister city agreement with Davao". Philippine Daily Inquirer. Gikuha niadtong 1 Hulyo 2018.
  34. "Sister Cities". The Local Government of Quezon City. Gi-tago sa orihinal niadtong 1 Oktubre 2017. Gikuha niadtong 9 Abril 2019.
  35. "sunstar.com.ph, Davao, San Juan cities ink sisterhood pact". SunStar. Gi-tago sa orihinal niadtong Oktubre 8, 2008.
  36. 36.0 36.1 Cañedo, Karina C. (Pebrero 6, 2018). "2 friendship pacts with 2 cities inked". SunStar.
  37. "Relaciones internacionales" (sa pinulongang Espanyol). Intendencia Municipal de Montevideo. Gi-tago sa orihinal niadtong 8 Nobiyembre 2011. Gikuha niadtong 12 Disyembre 2011.
  38. "Declaración de Hermanamiento múltiple y solidario de todas las Capitales de Iberoamérica (12-10-82)" (PDF). 12 Oktubre 1982. Gi-tago sa orihinal (PDF) niadtong 10 Mayo 2013.
  39. 39.0 39.1 "Davao, Korean city to ink sister-city pact".

Sumpay sa gawasUsba

  Ang medya nga may kalabotan sa Davao City sa Wikimedia Commons

Kaulohang Dabaw
Metro Davao
Dakbayan sa DavaoDigosPanaboSamalTagumCarmenSanta CruzMaco
  Mga Dakbayan ug Lungsod sa Davao del Sur
Digos (kaulohan)
Panglungsod: BansalanHagonoyKiblawanMagsaysayMalalagMatanaoPadadaSanta CruzSulop
Dakbayan: Dakbayan sa DavaoDigos